"Ἡ ἀλήθεια γιὰ τὰ Χριστούγεννα καὶ ἡ μυθοποίηση τῶν Χριστουγέννων"

Του Αιδεσιμολογιωτάτου Πρωτοπρεσβυτέρου 

              π. Γεωργίου Μεταλληνού 
Ομοτίμου Καθηγητού, πρώην Κοσμήτορος 
         της Θεολογικής Σχολής Αθηνών  

    Μὲ τὴν ἐνανθρώπηση καὶ τὴν γέννησή Του ὁ Θεάνθρωπος Ἰησοῦς Χριστὸς πραγματοποιεῖ τὸν σκοπὸ τῆς πλάσεως τοῦ ἀνθρώπου, τὴν ἐμφάνιση τοῦ Θεανθρώπου στὴν Ἱστορία. Τὴν ἕνωση τοῦ κτιστοῦ πλάσματος μὲ τὸν Ἄκτιστο Πλάστη. Ὁ σκοπὸς τῆς ἐνανθρωπήσεως εἶναι ἡ θέωση τοῦ ἀνθρώπου. «Ἄνθρωπος γίνεται Θεός, ἵνα Θεὸν τὸν Ἀδὰμ ἀπεργάσηται» (τροπάριο Χριστουγέννων). «Αὐτὸς ἐνηνθρώπησεν, ἵνα ἡμεῖς θεοποιηθῶμεν» (Μ. Ἀθανάσιος). «Ἄνθρωπος γὰρ ἐγένετο ὁ Θεὸς καὶ Θεὸς ὁ ἄνθρωπος» (Ἰω. Χρυσόστομος). Στὴ λογικὴ ἑνὸς ἠθικιστοῦ ὁ ὅρος «θεοποιηθῶμεν», ποὺ χρησιμοποιοῦν Πατέρες, ὅπως ὁ Μ. Ἀθανάσιος, εἶναι σκάνδαλο. Γι’ αὐτὸ μιλοῦν γιὰ «ἠθικὴ θέωση». Διότι φοβοῦνται νὰ δεχθοῦν ὅτι μὲ τὴ θέωση μεταβάλλεται «κατὰ χάριν» αὐτὸ ποὺ ὁ Τριαδικὸς Θεὸς εἶναι «κατὰ φύσιν» (ἄκτιστος, ἄναρχος, ἀθάνατος). Τὰ Χριστούγεννα εἶναι, γι’αὐτό, ἄμεσα συνδεδεμένα καὶ μὲ τὴ Σταύρωση καὶ τὴν Ἀνάσταση, ἀλλὰ καὶ τὴν Ἀνάληψη καὶ τὴν Πεντηκοστή. Ὁ Χριστὸς-Θεάνθρωπος χαράζει τὸν δρόμο, ποὺ καλεῖται νὰ βαδίσει κάθε σωζόμενος ἄνθρωπος, ἐνούμενος μαζί Του.

"Μνημόσυνο του από Ιωαννίνων Αρχιεπισκόπου Αθηνών Σπυρίδωνος"

    Με αφορμή την εορτή του Αγίου Σπυρίδωνος Επισκόπου Τριμυθούντος του Θαυματουργού, όπως κάθε χρόνο, θα τελέσθεί Θεία Λειτουργία στο ιστορικό καθολικό της Ιεράς Μονής-Σχολής Βελλάς με τη συμμετοχή ιερέων και λαϊκών φοιτητών της Ακαδημίας, προεξάρχοντος του Προέδρου της Διοικούσας Επιτροπής της Α.Ε.Α. Βελλάς Αρχιμ. Δημητρίου Αργυρού. Εν συνεχεία θα τελεσθεί το καθιερωμένο ετήσιο μνημόσυνο του ιδρυτού της Σχολής  Μακαριστού  από Ιωαννίνων Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κυρού Σπυρίδωνος Βλάχου.

"Προστάτης τῶν Φτωχῶν, Πατέρας τῶν Ὀρφανῶν, Δάσκαλος τῶν Ἁμαρτωλῶν"

   

Του Φώτη Κόντογλου 

      Ὁ ἅγιος Σπυρίδωνας εἶναι ἕνας ἀπὸ τοὺς πλέον τιμημένους ἁγίους της Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, ποὺ τὸν ἐπικαλοῦνται οἱ χριστιανοὶ στὶς περιστάσεις ὅπως τὸν ἅγιο Νικόλαο, τὸν ἅγιο Γεώργιο καὶ τὸν ἅγιο Δημήτριο. Τὸ τίμιο λείψανό του τὸ ἔχει ἡ Κέρκυρα, ὅπως ἡ Ζάκυνθος ἔχει τὸ λείψανο τοῦ ἁγίου Διονυσίου κ᾿ ἡ Κεφαλληνία τὸν ἅγιο Γεράσιμο.

"Ο Ιερός Κλήρος που δυστυχώς εξέλιπε" (β΄)

Ομιλία του μακαριστού Ιερέως π. Σπυρίδωνος Νάκα εκφωνηθείσα εν τη Ιερά Αγρυπνία της 6ης Φεβρουαρίου 1988, εις την Ι.Μ. Συλλήψεως Τιμίου Προδρόμου Καστρίτσης.

  Σήμερα αγαπητοί μου, 6 Φεβρουαρίου 1988, συμπληρώνονται για μένα 50 χρόνια Ιερεύς. Στις 6 Φεβρουαρίου 1938, η αγάπη του Θεού με δέχτηκε στο ιερότατο και αγιότατο μυστήριο της Ιεροσύνης, δια χειρός του τότε Μητροπολίτου Ιωαννίνων, και μετέπειτα Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος Σπυρίδωνος Βλάχου. Με αξίωσε ο Θεός να ιερουργώ τα αγιότατα Μυστήρια, και να μεταδίδεται δι' εμού η χάρις του Αγίου Πνεύματος. 

      Η καρδιά μου είναι πλημμυρισμένη από βαθύ αίσθημα ευχαριστίας και ευγνωμοσύνης προς τον Θεόν, και Σωτήρα της ψυχής μου. Τον ευχαριστώ, γιατί επί 50 χρόνια με δέχεται τον αμαρτωλό λειτουργό του· Τον ευχαριστώ γιατί όλα αυτά τα χρόνια με αξίωσε να τελέσω όλα τα Μυστήρια της Πίστεως μας, το Βάπτισμα, το Γάμο, το Ευχέλαιον, την Εξομολόγηση, και προπαντός το Σώμα και το Αίμα του Σταυρωθέντος για μας Θεού. Ιδιαίτερα ευχαριστώ το Θεό γιατί με αξίωσε να εργασθώ όλα τα χρόνια της ιερατικής μου διακονίας στο χωριό μου Βαθύπεδο, και εις άλλα χωρία βαθύπεδο - Παλαιοχώρι 8 χρόνια 1941-1948, Βαθύπεδο - Κράψη 1960-1964 και Προσήλιο 31-12-49 μέχρι 30-4-50, Συρράκο 1965 με 1966. 

       Ευχαριστώ ακόμα το Θεό, γιατί από το Δεκέμβριο του 1979 με εντολή του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ιωαννίνων Θεοκλήτου, με αξιώνει στα γεράματά μου να ιερουργώ και να εξυπηρετώ αυτό εδώ το Μοναστήρι του Τιμίου Προδρόμου Καστρίτσης, σιγά σιγά γίνεται κέντρο πνευματικό. Ευχαριστώ την Ηγουμένη και τις αδελφές γιατί με τιμούν με τη διακονία σ΄αυτό το Άγιο Θυσιαστήριο από το οποίο 1000 χρόνια υμνείται το όνομα του Θεού.

         Ευχαριστώ όλους εσάς και όσους λείπουν ακόμη σπό την αγρυπνία αυτή, γιατί τόσο σεβασμό μου δείχνετε και έτσι τιμάτε τα γεράματά μου. Σας παρακαλώ να με θυμάσθε πάντοτε στις προσευχές σας για να γίνει και σε μένα πραγματικότητα αυτό που η Αγία Γραφή μνημονεύει και αποτελεί θέλημα Θεού. 

          Το γήρας μου να μην είναι γήρας εργασίας μόνο, αλλά γήρας ποιότητος, σεμνότητος, ευχαριστίας και δοξολογίας προς τον Θεό. Τον παρακαλώ να με ελεήσει και να μου χαρίσει τη Βασιλεία Του την Επουράνιο.

Ομίλησα στην Αγρυπνία των 50 χρόνων Ιερεύς στις 6 Φεβρουαρίου 1988.

Ο δούλος του Θεού Ιερεύς Σπυρίδων Παναγ. Νάκας        

"Ο Άγιος Μηνάς ο Καλλικέλαδος"

Τοιχογραφία Καθολικού Ι.Μ. Βελλάς, 18 αιώνας.

   Ο Μηνάς ήταν Αθηναίος και από την οικογένεια του ειδωλολάτρης. Όταν όμως εκπαιδεύτηκε και μορφώθηκε αρκετά, διαπίστωσε ότι η πολυθεΐα ήταν μάλλον ψέμα και πλάνη. Στη μελέτη των φιλοσόφων επίσης, δεν μπόρεσε να βρει κάτι το αληθινό. Τότε προχώρησε στη μελέτη χριστιανικών συγγραμμάτων. Έπειτα του Ευαγγελίου, όπου και βρήκε αυτό πού τον γέμιζε ψυχικά, δηλαδή το φως και την αλήθεια. Έτσι, ο Μήνας έγινε χριστιανός.

    Αργότερα, ο βασιλιάς Μαξιμίνος (311 - 313 μ.Χ.) (κατ' άλλους ο Μαξιμιανός [286 - 305 μ.Χ]) , μη γνωρίζοντας ότι είναι χριστιανός, τον έκανε έπαρχο Αλεξανδρείας. Αλλά όταν ο βασιλιάς αυτός διέταξε διωγμούς στην πόλη αυτή, ο Μηνάς όχι μόνο δεν εξετέλεσε τη διαταγή, αλλά και συνετέλεσε να πληθυνθούν οι χριστιανικές τάξεις.

     Τότε ο Μαξιμίνος έστειλε νέο έπαρχο, τον Αθηναίο λόγιο Ερμογένη. Αυτός, τηρώντας το γράμμα του νόμου, βασάνισε σκληρά το Μηνά και τον έκλεισε στη φυλακή, για να πεθάνει εκεί μέσα από τις πληγές του. Μετά από καιρό, όταν ο Ερμογένης έστειλε να διαπιστώσουν αν και πότε πέθανε ο Μηνάς, διαπίστωσαν ότι όχι μόνο δεν είχε πεθάνει, αλλά και οι πληγές του θεραπεύθηκαν. Τότε δημόσια τον ρώτησε πως έγινε αυτό. Ο Μηνάς απάντησε ότι θεραπεύθηκε την ώρα πού πεσμένος στο έδαφος έψαλλε: «Ἐὰν πορευθῶ ἐν μέσῳ σκιᾶς θανάτου, οὐ φοβηθήσομαι κακά, ὅτι σὺ μετ᾿ ἐμοῦ εἶ Κύριε» (Ψαλμός κβ' 4). Εάν δηλαδή αντικρίσω το θάνατο, δε θα φοβηθώ μήπως πάθω κακό, διότι συ είσαι μαζί μου, Κύριε. Η απάντηση είχε σαν αποτέλεσμα να γίνει χριστιανός ο Ερμογένης και ο Εύγραφος που ήταν γραμματικός του Μηνά. Αργότερα, όλους μαζί τους αποκεφάλισαν.

http://www.saint.gr/3214/saint.aspx

"Ο Ιερός Κλήρος που δυστυχώς εξέλιπε" (α΄)

  

Σύντομο βιογραφικό σημείωμα του μακαριστού Ιερέως Σπυρίδωνος Νάκα (Παπανάκα) από το Βαθύπεδο (Προσβάλα) Ιωαννίνων, που προλογίζει το πόνημά του "Κυριακοδρόνιον - ομιλίες των Κυριακών και μερικών εορτών".

       Γεννήθηκα στις 15 Ιανουαρίου 1904. Το έτος 1909 άρχισα να πηγαίνω στο σχολείο να μάθω την Άλφα-Βήτα. Τελείωσα την Τετάρτη Δημοτικού το σχολικό έτος 1915-1916. Ο δάσκαλός μου Κωνσταντίνος Αποστολίδης, που καταγόταν από τη Μεγάλη Γότιστα, μου πρότεινε να πάω στο Σχολαρχείο της Μεγάλης Γότιστα και να μένω στο σπίτι του. Αρνήθηκα την προσφορά του, γιατί ήμουν μόνος μου και φοβόμουν να πηγαίνω σε ξένο χωριό. Άλλωστε δυσκολευόμουν στην ελληνική γλώσσα, γιατί ήμουν βλαχόφωνος.

       αγάπησα την κτηνοτροφία και άρχισα να εργάζομαι ως ποιμήν με ολίγα πρόβατα από το έτος 1917-1918. Την εργασία μου αυτή την συνέχισα μέχρι το 1934-1935. Όμως είχα ζήλο και κλήση προς την ιεροσύνη. από τα μικρά μου χρόνια πήγαινα τακτικά στην εκκλησία. Και τσοπάνος που ήμουν, όταν άκουγα την καμπάνα της εκκλησίας, ιδίως το καλοκαίρι την Κυριακή, κατέβαινα από το βουνό να πάω στην εκκλησία έχοντας πάντοτε μαζί μου την Ιερά Σύνοψη.

        Το 1936-1937 υπέβαλα στην Ιερά Μητρόπολη Ιωαννίνων αίτηση, για να γίνω ιερεύς. Παρουσιάστηκα στον τότε δεσπότη Σπυρίδωνα Βλάχο και μου υποσχέθηκε ότι θα με κάνει ιερέα. Υπέβαλα τότε τα σχετικά μου δικαιολογητικά. Το 1937-1938 πήγα στην Ιερατική Σχολή Βελλάς, για να φοιτήσω ως υποψήφιος ιερεύς. στις 27 Ιανουαρίου 1938 χειροτονήθηκα διάκονος και στις 6 Φεβρουαρίου 1938 στην Ιερά Μονή Βελλάς χειροτονήθηκα ιερεύς από τον Αρχιερέα Σπυρίδωνα Βλάχο. Άσκησα το ύψιστο αυτό λειτούργημα κινούμενος από ζήλο Θεού. Μετά την αποφοίτησή μου από την Ιερατική Σχολή Βελλάς στις 25 Ιουνίου 1938 διορίσθηκα ως εφημέριος στην Κοινότητά μου Βαθύπεδο την 1η Ιουλίου 1938.

         Ασκώντας το ύψιστο αυτό λειτούργημα ένιωσα την ανάγκη, αν κι ολιγογράμματος, ν΄ αρχίσω Κατηχητικό Σχολείο κάθε Κυριακή μετά τη Θεία Λειτουργία. Ψάλτης δεν υπήρχε. Προσπαθούσα να μαθαίνω τα παιδιά να ψάλλουν από τη δοξολογία, τα αντίφωνα και μέχρι του τέλους της Θείας Λειτουργίας. Πήγαινα πρωί στην εκκλησία, διάβαζα το Μεσονυκτικό και έπειτα χτυπούσα την καμπάνα. Συνεννοήθηκα με το δάσκαλο και μου ερχόταν στην εκκλησία δυο-τρία παιδιά της έκτης τάξεως του Δημοτικού Σχολείου. Πριν έλθουν αυτά, έβαζα "ευλογητό" του Όρθρου, διάβαζα τις ευχές και τον εξάψαλμο μέχρι τον Κανόνα. Τον Κανόνα τον διάβαζαν τα παιδιά και εγώ προσκόμιζα την Προσκομιδή. Μετά το τέλος της Προσκομιδής έβγαινα έξω και άρχιζα τις Καταβασίες μέχρι το τέλος των Αίνων. Στη Δοξολογία έμπαινα στο Ιερό για την τέλεση του μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας, ενώ έξω έψαλλαν τα παιδιά.

        Αν και ολιγογράμματος σκέφτηκα να κηρύξω τον λόγον του Θεού στο ποίμνιό μου. ήξερα ότι οι δυνάμεις μου είναι ολίγες, προσευχόμουν όμως πάντα η Θεία Χάρις να αναπληρώνει τις ελλείψεις μου και ο λόγος του Θεού να βρίσκει έδαφος στις ψυχές των Χριστιανών. για το σκοπό αυτό είχα ως βοήθεια τους λόγους του Ηλία Μηνιάτη, τον Θεοτόκη, τον Δαμασκηνό και το περιοδικό "Ζωή". Κρατούσα ορισμένες σημειώσεις τις οποίες χρησιμοποιούσα στα κηρύγματά μου. Ύστερα αποφάσισα να τις συγκεντρώσω σ' αυτό το βιβλίο το οποίο και θα χρησιμοποιώ μέχρις ότου οι δυνάμεις μου θα μου επιτρέπουν να ιερουργώ και να κηρύττω. Επιθυμία μου είναι να το δώσω σ' όσους νέους ιερείς ολιγογράμματους θέλουν να το πάρουν για να τους βοηθεί στα κηρύγματά τους. 
           Την 1η Ιανουαρίου του έτους 1975 συνταξιοδοτήθηκα. Εξυπηρέτησα το χωριό μου μέχρι την 1η Ιουλίου 1977 οπότε διορίστηκε νέος εφημέριος σ' αυτό. Υπηρέτησα στο χωριό μου ως εφημέριος συνολικά τριάντα εννέα (39) χρόνια. Κατ΄εντολήν του Μητροπολίτου Ιωαννίνων Θεοκλήτου από τις 15-12-1979 ιερουργώ στην Ιερά Μονή Καστρίτσης μέχρι σήμερα 20-2-1984 και θα συνεχίσω μέχρις ότου θα το επιτρέπουν οι δυνάμεις μου. 

  Εν Καστρίτση τη 20-2-1984

Ιερεύς Σπυρίδων Παναγ. Νάκας  

"Λαμπρός εορτασμός του Αγίου Νικολάου στην ιστορική Κράψη"

     Με κάθε λαμπρότητα οι Κραψίτες τίμησαν τον προστάτη του χωριού Άγιο Νικόλαο στο κατάμεστο από μικρούς και μεγάλους αρχαίο και πατριαρχικό καθίδρυμα, τον Ιερό Ενοριακό Ναό Αγίου Νικολάου Κράψης. Της Θείας Λειτουργίας προεξήρχε ο Κραψίτης Ιερομόναχος Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης πατήρ Νικόλαος Αλεξίου (φέρων τα δώρα της Α.Θ.Π. του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, τα ιερατικά του άμφια και τον πατριαρχικό σταυρό).  Στο κήρυγμά του ο πατήρ Νικόλαος αναφέρθηκε στη σπουδαία προσωπικότητα του ταπεινού Αρχιεπισκόπου των Μύρων, τονίζοντας τη μεγάλη σημασία που έχει για όλους τους Κραψίτες η στενή τους σχέση με τον προστάτη τους, αλλά και την ύπαρξη του αρχαιοτάτου ναού του, στον οποίο λατρεύεται ο Τριαδικός Θεός και τιμάται ο Άγιος Νικόλαος επί 451 χρόνια ανελλιπώς, ενώ εξήρε  την αξιοζήλευτη ευσέβεια και τιμή όλων προς το πρόσωπο του Αγίου.

    Μετά του πατρός Νικολάου συλλειτούργησε και  ο Κραψίτης Ιερεύς πατήρ Κωνσταντίνος Παπαηλίας εφημέριος Ανατολικής Κράψης, ενώ παρίστατο από πρωίας ο γηραιός εφημέριος του Αγίου Νικολάου Κράψης πατήρ Δημήτριος Γακηλάζος, ο οποίος λόγω προχωρημένου γήρατος δεν συλλειτούργησε παρά μόνον κοινώνησε των Αχράντων Μυστηρίων. Κατ' απαίτηση όμως όλων των εορταζόντων "διάβασε" τα υψώματα τους μετά τη Θεία Λειτουργία.     

    Η σημερινή Θεία Λειτουργία ήταν ιδιαιτέρως ξεχωριστή, διότι μετά την επίσκεψη του Μητροπολίτου Ιωαννίνων κ. Μαξίμου ο ναός παρέμεινε κλειστός ώστε να ολοκληρωθεί η τελευταία φάση των εργασιών αποκατάστασης του μεταβυζαντινού αυτού μνημείου. Συγκεκριμένα, με την ευγενική συνδρομή του Κραψίτη μεγάλου ευεργέτου κ. Ευαγγέλου Καντζέλη, πραγματοποιήθηκε ο καθαρισμός και η συντήρηση του ξυλόγλυπτου τέμπλου και του αρχιερατικού θρόνου. Ο Ιερός Ενοριακός Ναός Αγίου Νικολάου Κράψης μετά από ένα μεγάλο και πολυετή αγώνα όλων των Κραψιτών, για καθαρισμό των τοιχογραφιών, αποκατάσταση της στέγης, εξωραϊσμό του περιβόλου, αποκατάσταση του εφαπτομένου στο ναό Ιερού Παρεκκλησίου του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Γεωργίου (1813), καθαρισμός του περικαλλούς ταβανιού, καθαρισμός του τέμπλου και του δεσποτικού, καθαρισμός των φορητών δεσποτικών εικόνων και αποκατάσταση των τοιχογραφιών της πρόσοψης,   είναι πλέον πλήρως αποκατεστημένος στο "αρχαίον κάλλος", και όπως τόνισε ο πατήρ Νικόλαος στο κήρυγμά του "ας δοξολογούμε το Θεό κι ας ευχαριστούμε τον Άγιο Νικόλαο, που αξίωσαν τη γενεά μας να δει το ναό που ανήγειρε ο Πατριάρχης Ιωάσαφ στην αρχική του μορφή. Γιατί εμείς σήμερα μπορούμε να αντικρίσουμε το Άγιο Νικόλαο και τους λοιπούς Αγίους κατά πρόσωπον, ενώ επί αιώνες οι παππούδες μας μπορούσαν μόνο να φανταστούν την όψη τους και μόνο νοητά να τους αντικρίσουν". 

       Τέλος, μετά την διανομή του αντιδώρου οι Κραψίτες είχαν την ευκαιρία να προμηθευθούν τα εκδοθέντα DVD του ιστορικού γεγονότος της προσκλήσεως του Μητροπολίτου Ιωαννίνων και της επισκέψεως αυτού στην Κράψη.

Αναμνηστική φωτογραφία της Εκκλησιαστικής Επιτροπής